cleanship.gif

LUME NOVO

Sempre é o vento mouro e misterioso o portador do recado, máis tarde espallado polos carballos con aquel seu bruar incesante e monótono. Daquela é cando nós marcharemos á procura das herbas coma sempre temos feito: balocos criados polas veigas e campóns, espadanas que medran nos regos do monte, fiuncho bricio con recendo a anís, e pólas do vello sabugo que florea por entre os muros esborrallados. Todas xunguidas en madiñas para ser colocadas sobor dos linteis e das xanelas ou nos esquinais da casa, impedindo que ninguén teña o poder de perturbar a tranquilidade dos seus moradores.
Armaremos logo unha fogueira para queimar na medianoite e ao seu redor buscaremos a protección do lume aceso cando este coa súa inmensa queira escorrente a maldade e o perigo, e brincaremos por enriba seu mentras vai esmorecendo ata ficar coas forzas precisas para, no máis pecho da noite, deixar feita algunha trasnada na veciñanza que sexa acordada e celebrada, en pasando os anos, polos que veñan detrás.
De volta colocaremos no corredor o barreñón cheo de auga cristalina coa súa tona cuberta por pétalos de rosiñas de San Xoán ben debulladas, que asulaguen o aire co seu primoroso recendo, e nela mergullaremos a cara de mañanciña, despois de nos ter envorcallado polas leiras de centeo enchoupado no orballo da noite.
Antes da saída do sol pasaremos o gando en solemne procesión por enriba das cinsas da fogueira e máis tarde pola pichoca grande das veigas para regresar ao acougo seguro das cortes, mais non sen antes ter visto bailar o sol por enriba dos penedos mesmo no instante do seu nacemento.
Mentras o astro rei vai medrando no ceo, nós iremos ver como a clara de ovo, que deixamos nunha cunca depositada ao pé da ventana, se ten convertido nun fermoso barquiño de vela e, ainda asombrados pola maxia poderosa deste intre, buliremos para asollar, diante da súa luz purificadora, os paxelos da roupa e os froitos da casa, para os gardar de novo nas tullas coma se do mellor tesouro se tratara.
Quen teña esquecido o recado ese día, goza ainda doutra ocasión coa fogueira pequeniña do San Pedro, que nalgúns lugares hai costume de facer queimando os nabos, que se gardan para este fin, uha vez que foron mallados e deixaron entregada a súa semente.
Así ten sido de sempre acó na chaira dende que se conserva acordo, e así ha de ser mentras o vento mouro e misterioso exerza o labor de recadeiro e nós seus moradores sexamos quen de comprender a mensaxe que nos leva.

Orlando Viveiro Veiga

A lenda do carballo dos cartos
contada por unha viaxeira

Eu non sei se a contarei ben, pois escoiteilla a un señor de Castelo o día da excursión que fixemos cos de LugoPatrimonio, o 17 de xuño, cando estabamos cabo do carballo que trouxeron para a aldea cando secou. Puxérono alí como lembranza do conto, sabes? Ben, pois como insistes vou intentar contar o conto, pero xa sabes o que pasa, pasa de boca en boca e vaise deformando. O caso foi dun home que andaba polos camiños a roubar a xente. Os cartos que sacaba con este traballo íaos metendo no furado que tiña un carballo na parte alta do tronco. Aí era imposíbel descubrirllos, non? E dicían que xa debía ter un bo montón deles. E un día non sei que lle pasou ao home, se se viu na última hora da súa vida ou que pasou, pero o caso foi que como xa non podía aproveitar os cartos para si mandoulle unhas letras a unha moza da que estaba namorado nas que lle contaba onde tiña o seu tesouro. Pero a moza non sabía ler e, inocentada, foille pedir a un mozo amigo que lla lese. O mozo colleu o papel e comezou a lelo, pero cando se decatou da descrición do carballo calou, e inventou outras frases que a carta non poñía, de xeito que a moza non soubo do verdadeiro conto. E así resultou que o amigo foise correndo cabo do carballo e cunha machada fíxolle un burato no fondo do tronco e así puido sacar os cartos sen problema e sen esforzo. A xente da parroquia contábao sempre mostrando o furado do fondo do carballo. Despois dun tempo secou, ao mellor por causa dese novo furado que a árbore non aturou. Por iso o trouxeron para aquí, para que a xente non esquecese a lección, porque é unha lección, non che parece? Eu non sei se o contei ben, pero fíxeno, non?

Castelo, 17 de xuño 2006